Lễ ra đồng (pặt oong) của dân tộc Pu Péo, Hà Giang

Thứ ba - 29/09/2015 14:00
“Lễ ra đồng” của người Pu Péo có từ xa xưa nó gắn liền với quá trình phát triển của dân tộc Pu Péo. Nhưng hiện nay do nhiều nguyên nhân khác nhau như sự biến thiên của lịch sử, quá trình di cư, chiến tranh, hay do đời sống kinh tế không ổn định nên “Lễ ra đồng” cũng như một số lễ hội khác của dân tộc Pu Péo đang có nguy cơ mai một...
Lễ ra đồng pặt oong của dân tộc Pu Péo, Hà Giang
Lễ ra đồng pặt oong của dân tộc Pu Péo, Hà Giang
“Lễ ra đồng” của người Pu Péo có từ xa xưa nó gắn liền với quá trình phát triển của dân tộc Pu Péo. Nhưng hiện nay do nhiều nguyên nhân khác nhau như sự biến thiên của lịch sử, quá trình di cư, chiến tranh, hay do đời sống kinh tế không ổn định nên “Lễ ra đồng” cũng như một số lễ hội khác của dân tộc Pu Péo đang có nguy cơ mai một. Bởi vậy, việc tổ chức các hoạt động nhằm giữ gìn, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số rất cần được quân tâm và chú trọng. Một trong những nét văn hóa tiêu biểu cần được phục dựng và phát huy đó chính là Lễ ra đồng của người dân tộc Pu Péo.

 Lễ ra đồng, tiếng địa phương là “pạt oong” Pặt tiếng Pu Péo là làm sạch, còn oong là nước, pặt oong có nghĩa là làm sạch nước, là phát nước, phát lửa ra đồng đuổi những tà ma, điều xấu, những điều không may mắn, xui xẻo ra khỏi nhà, khỏi làng, ra khỏi vùng lãnh thổ của người Pu Péo 1. Theo các cụ cao niên người Pu Péo kể lại, xưa kia năm nào cũng vậy cứ đến tháng Giêng (từ ngày mùng 5 đến ngày 12 tết), tất cả người dân trong bản lại có mặt đông đủ để tham gia Lễ ra đồng (pặt oong) với mong muốn cầu chúc một năm mới thịnh vượng, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Lễ ra đồng đã có từ lâu đời, trải qua thăng trầm của lịch sử đã có phần mai một và quy mô tổ chức cũng khác nhau nhưng vẫn mang đậm nét bản sắc dân tộc Pu Péo.

Trình tự Lễ ra đồng cũng hết sức quan trọng, trước hết là người dân trong bản góp 02 con gà (1 trống, 1 mái), 2 kg gạo nếp làm bánh để làm lễ cúng chung, dâng lên thần rừng, thần núi, thần nước, sông suối sau một năm làm ăn. Đồng thời cầu những điều tốt đẹp nhất sẽ đến với người dân trong bản trong năm tới. Bên cạnh đó, các gia đình còn phải chuẩn bị mâm cúng lễ tổ tiên trong nhà. Lễ ra đồng được bắt đầu ở nhà thầy cúng (chủ lễ), tại bàn thờ tổ tiên nhà mình thầy cúng chuẩn bị một con gà trống luộc chín, bánh làm từ bột nếp, rượu, 03 phươn cơm - thịt để làm lễ vật dâng cúng.

Sau khi làm lễ cúng tổ tiên, thầy cúng làm một bó đuốc bằng rơm bện chặt, một đầu châm lửa còn đầu kia dùng dây buộc chặt lại; Hai tay thầy cúng cầm một con gà trống, một con gà mái mang vào cúng trước bàn thờ tổ tiên khoảng 05 phút, sau đó mang đến tất cả các gia đình trong bản để cúng. Khi vào mỗi nhà, thầy cúng đến đứng trước bàn thờ tổ tiên thắp hương để xin phép làm lễ xua đuổi tà ma. Xin xong, thầy cúng cầm bó đuốc đến các góc nhà, giường ngủ, bếp...để đuổi ma làm hại, vừa hua bó đuốc thầy vừa khấn với hàm ý làm sạch nước, làm sạch lửa, xua hết bệnh tật cho gia chủ khỏe mạnh, gia súc đầy đàn.

Nghi lễ cúng trong các gia đình trong bản xong, thầy cúng chuyển sang cúng thần rừng tại địa điểm chung của bản. Đồ lễ cúng thần rừng dịp này đơn giản hơn lễ cúng thần rừng vào ngày mùng 6 tháng 6 hàng năm, chỉ có 02 con gà, cơm và thịt lợn.

Sau khi cúng thần rừng, thần ruộng, thầy cúng cho lập đàn để tiếp tục cúng ma trên trời, ma trên mặt đất và ma lang thang, đồ lễ dâng cúng cũng như cúng thần rừng. Lễ cúng dù lớn hay nhỏ đều diễn ra theo nguyên tắc bất di bất dịch đó là cúng dâng lễ vật (cúng sống) hai lần rồi mới cúng chín thì mới kết thúc.

Sau đó tất cả mọi người trong bản sẽ cùng với cộng đồng các dân tộc khác sống trong vùng hòa vào những điệu nhảy múa, các làn điệu dân ca hát đối, hát giao duyên, cùng chơi các trò chơi như: Đánh đáo, đánh yến, chơi cù,... cuộc vui được kéo dài đến hết ngày hôm đó. Người Pu Péo cho rằng cuộc vui càng được kéo dài thì năm ấy sẽ có nhiều niềm vui, may mắn và ấm no, hạnh phúc đến với mọi người.

Có thể nói rằng, ngoài ý nghĩa cầu cho mưa thuận gió hòa, làng bản yên bình “Lễ ra đồng” còn là sợi dây liên kết tinh thần cộng đồng trong mối quan hệ dòng họ, làng bản và là dịp để bà con trong bản gặp gỡ, giao lưu chia sẻ kinh nghiệm sản xuất, phát triển kinh tế. Sau Lễ ra đồng người dân trong bản sẽ bước vào một mùa gieo hạt mới với niềm tin, hy vọng cây trồng sẽ tươi tốt, mùa màng bội thu đời sống của bà con trong bản ngày một phát triển hơn.

Trong chương trình nghiên cứu, sưu tầm Di sản văn hóa Phi vật thể, vừa qua “Lễ ra đồng” đã được Sở văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hà Giang phối hợp với UBND huyện Đồng Văn tổ chức phục dựng. Nhằm giữ gìn bản sắc văn hóa tiêu biểu của dân tộc nói chung, dân tộc Pu Péo nói riêng được bảo tồn, phát huy và trao truyền cho các thế hệ mai sau thêm trân trọng và tự hào về giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Đồng thời, thông qua chương trình đã góp phần quảng bá, giới thiệu cho du khách trong nước và quốc tế khi đến với Công Viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn có cơ hội tìm hiểu, khám phá về một lễ hội giàu bản sắc văn hóa truyền thống của cộng đồng người dân tộc Pu Péo nơi địa đầu của Tổ quốc./.

yesNếu bạn tự đi du lịch: Hãy tìm hiểu các địa danh du lịch tại Hà Giang / Cẩm nang du lịch Hà Giang
yesNếu bạn thích đi theo tour du lịch trọn gói: Tham khảo tour du lịch Hà Giang / Tour du lịch ngắm mùa hoa Tây Bắc

Từ khóa tìm kiếm đến bài viết của chúng tôi Google: kinh nghiệm phượt Hà Giang, kinh nghiệm du lịch Hà Giang, các địa điểm du lịch Hà Giang, ăn gì ở Hà Giang, chơi gì ở Hà Giang, du lịch bụi Hà Giang, khám phá Hà Giang, ẩm thực Hà Giang, món ngon Hà Giang, đi phượt Hà Giang, nhà nghỉ tại Ha Giang, khách sạn tại Ha Giang, địa điểm chụp ảnh ở Ha Giang, kinh nghiem phuot Hà Giang, kinh nghiem du lich Hà Giang, cac dia diem du lich Hà Giang, an gi o Hà Giang, choi gi o Hà Giang, du lich bui Ha Giang, kham pha Ha Giang, am thuc Ha Giang, mon ngon Hà Giang, di phuot Ha Giang, khach san tai Ha Giang, nha nghi Ha Giang,  dia diem chup anh o Ha Giang,

Tác giả bài viết: Nguyễn Thị Lượng

Nguồn tin: svhttdl.hagiang.gov.vn

Các bạn đang xem bài viết: Lễ ra đồng (pặt oong) của dân tộc Pu Péo, Hà Giang được đăng trong chuyên mục: Lễ hội, phong tục, văn hóa các dân tộc của Du lịch S Việt Nam
QUÝ KHÁCH HÃY ĐÁNH GIÁ BÀI VIẾT NÀY:

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Tìm tour du lịch Việt Nam

Chuyên trang Mua tour du lịch của Du lịch S Việt Nam cung cấp đa dạng các tour du lịch khởi hành từ các Tỉnh/ Thành phố với nhiều lựa chọn và ưu đãi dành cho  Du khách. Hiện tại Du lịch S Việt Nam đưa hệ thống hỏi đáp trực tuyến tại địa chỉ: http://dulichsvietnam.vn/chat. Ngoài ra Qúy khách có thể gửi tin nhắn từ cửa sổ hỗ trợ qua Facebook/Zalo/ Viber/ Line/ Whatsapp theo số điện thoại: 0911656363

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây