Cửa Ba Lạt Sông Hồng - Nơi con sông Hồng chảy về với biển

Thứ bảy - 19/12/2015 10:53
Cửa Ba Lạt Sông Hồng - Nơi con sông Hồng chảy về với biển: Đoạn cuối của sông Hồng chảy xuôi trên dải đất giữa hai huyện Giao Thủy (Nam Định) và Tiền Hải (Thái Bình). Cách đây gần một thế kỷ, nhà nghiên cứu Pierre Gourou, Viện Viễn Đông Bác cổ (Pháp) đi khảo sát thực địa và tính toán, bãi cửa sông Hồng phía bên Nam Định đã lấn ra biển gần 1km...
Cửa Ba Lạt Sông Hồng - Nơi con sông Hồng chảy về với biển
Cửa Ba Lạt Sông Hồng - Nơi con sông Hồng chảy về với biển

Cửa Ba Lạt Sông Hồng - Nơi con sông Hồng chảy về với biển 

Cửa Ba Lạt, nằm trong hệ sinh thái của Vườn quốc gia (VQG) Xuân Thủy, là nơi con sông Hồng chảy về biển. Con sông Cái cần mẫn, nhọc nhằn chở nặng phù sa từ thượng nguồn về đây bồi đắp nên những bãi bồi rộng lớn, hình thành nên các khu dân cư mang đậm nét đặc trưng của vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, với hệ thực vật rừng ngập mặn phong phú, đa dạng và những miền phù sa màu mỡ.
 

Nơi sông Hồng gặp biển

Đoạn cuối của sông Hồng chảy xuôi trên dải đất giữa hai huyện Giao Thủy (Nam Định) và Tiền Hải (Thái Bình). Cách đây gần một thế kỷ, nhà nghiên cứu Pierre Gourou, Viện Viễn Đông Bác cổ (Pháp) đi khảo sát thực địa và tính toán, bãi cửa sông Hồng phía bên Nam Định đã lấn ra biển gần 1km từ năm 1895. Còn bên kia cửa sông Hồng thuộc huyện Tiền Hải, một bản đồ in năm 1901 cho thấy biển lùi ra gần 2km. Thời điểm Pierre Gourou nghiên cứu, tuy vùng đất mới được bồi đắp ở cửa Ba Lạt này còn là vùng cồn bãi sình lầy, nhưng đã lưa thưa người ra mưu sinh bằng nghề biển. Những người già ở vùng cửa Ba Lạt kể rằng, khoảng thời gian trước năm 1970, dòng chính của sông Hồng tại cửa Ba Lạt chảy ở lạch Bắc hiện nay. Tuy nhiên, trận mưa lũ lịch sử năm 1971 đã dâng tràn nước sông Hồng và dòng chảy cuộn xiết của lũ đã xoáy tung dải cát bồi tụ giữa Cồn Lu với Cồn Vành, tạo ra luồng cửa sông mới. Sau đó, các trận mưa lũ và đặc biệt là đợt bão lụt mùa thu năm 1973 đã tiếp tục mở rộng luồng sông này. Từ phía bắc, dòng chủ lưu ở cửa sông Hồng đã đổ sang luồng dẫn mới, một số lạch phụ hai bên cửa sông như lạch Trà, lạch Vọp, lạch Bắc ngày nay chính là dấu tích xưa…

Những bãi bồi do phù sa của sông Hồng đã tạo cho nơi đây nhiều lợi thế về tài nguyên thiên nhiên đa dạng sinh học và các khu dân cư trên địa bàn cửa Ba Lạt được hình thành và phát triển. Các hệ sinh thái tự nhiên được hình thành, các loài chim di cư ngày một nhiều. Thiên nhiên đã ban tặng cho VQG Xuân Thủy một hệ sinh thái đất ngập nước điển hình của vùng cửa sông Hồng, các loài động, thực vật đặc trưng, đặc biệt là các loài thủy sinh, các loài chim nước và chim di trú. Hệ sinh thái rừng ở VQG Xuân Thủy bao gồm rừng ngập mặn trên các bãi triều bùn lầy và rừng phi lao trên các giồng cát ở má ngoài Cồn Lu đã phát huy vai trò phòng hộ đê biển, ổn định khí hậu, tạo môi sinh an lành, cung cấp thức ăn và là vườn ươm giống lý tưởng cho các loài thủy sinh ở khu vực. Nhiều loài thủy sản có giá trị bảo tồn đa dạng sinh học cao và giá trị kinh tế lớn, tập trung chủ yếu tại khu vực vùng lõi của VQG Xuân Thủy. Các loài chim, thú và động vật hoang dã phong phú được cộng đồng quốc tế quan tâm như cò Thìa, Rẽ mỏ thìa (hai loài chim di trú quý hiếm nằm trong sách Đỏ quốc tế) và rất nhiều các loài chim di trú khác tại VQG Xuân Thủy tạo nên một quần thể sinh thái lớn nhất tại Việt Nam. Bên cạnh đó, VQG Xuân Thủy được tổ chức Bảo tồn chim quốc tế công nhận là một vùng bảo tồn các loại chim quý hiếm, tạo cho nơi đây có điều kiện phát triển kinh tế và khai thác tiềm năng du lịch sinh thái khám phá. Trong đó, các hoạt động du lịch khám phá thiên nhiên được chú trọng bao gồm: tham quan các hệ sinh thái rừng ngập mặn và các trò chơi, hoạt động khám phá thiên nhiên gắn với các hoạt động giáo dục môi trường tham quan tìm hiểu về các loài chim di trú. Các hoạt động du lịch cộng đồng như: biểu diễn văn nghệ cộng đồng, tham quan các mô hình sinh kế, hoạt động đánh bắt và nuôi trồng thủy sản bền vững. Sự kết hợp giữa hoạt động khám phá thiên nhiên và văn hóa bản địa đem đến cho du khách cảm giác gần gũi với thiên nhiên. Đồng thời các hoạt động du lịch khám phá văn hóa bản địa sẽ góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch tại khu vực VQG Xuân Thủy, nhất là vào mùa hè không có chim di trú, tạo cho nơi đây cơ hội mỗi năm thu hút hàng triệu khách du lịch trong nước và quốc tế.

Dồi dào tiềm năng kinh tế, văn hoá

Trải qua nhiều năm tháng phát triển, các khu dân cư địa phương đã tạo lập nên những làng quê trù phú ven biển. Các mô hình sinh thái như: nuôi trồng thủy, hải sản, nghề cá và những công trình kiến trúc độc đáo của cư dân như: nhà bổi, hay công trình tôn giáo chùa chiền và nhà thờ pha trộn hài hòa giữa kiến trúc truyền thống và kiến trúc hiện đại, sự giao thoa phong cách kiến trúc phương Đông và phương Tây, cùng với tập quán nuôi trồng và khai thác nguồn lợi thủy sản từ hệ thống đầm tôm và vây vạng rộng hàng nghìn ha đã tạo nên những nét văn hóa riêng. Khu vực cửa Ba Lạt còn tiêu biểu cho nền văn hóa mở đất của cư dân ven biển vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng và là một trong những chiếc nôi của nền văn minh lúa nước. Những sinh hoạt văn hóa, văn nghệ cộng đồng như: chèo cổ, chầu văn, bơi chải, múa lân, chọi gà hay đấu vật… trong các dịp lễ hội, cùng với sinh hoạt thường nhật của cộng đồng đã gắn kết mọi người với nhau trong mối quan hệ mật thiết “tình làng, nghĩa xóm”. Cùng với phát triển văn hoá, các dự án vùng đệm của VQG Xuân Thủy, những năm qua các khu dân cư sinh sống quanh khu vực VQG Xuân Thủy đã có nhiều biện pháp thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Xã Giao Hải là một trong 5 xã thuộc vùng đệm, có diện tích đất tự nhiên 555,1ha với dân số 7.350 khẩu. Nghề chính của người dân nơi đây là sản xuất nông nghiệp. Cũng như nhiều địa phương khác trong vùng được thiên nhiên ban tặng cho vùng đất bãi bồi phù sa màu mỡ và nguồn lợi thủy sản lớn đã giúp người dân cải thiện cuộc sống. Trong 10 năm qua, địa phương đã nhận được các nguồn lực hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng của Chính phủ và các chương trình hỗ trợ của Liên minh đất ngập nước (WAP); Trung tâm Bảo tồn sinh vật biển và phát triển cộng đồng (MCD)… kết hợp với nguồn ngân sách địa phương, sự đóng góp của nhân dân đã tập trung xây mới, nâng cấp các công trình cơ sở hạ tầng kỹ thuật phục vụ đời sống dân sinh như: Trung tâm học tập cộng đồng; trạm y tế; trường học; khu xử lý rác thải tập trung; NVH xóm; đường giao thông liên thôn… trị giá hơn 10 tỷ đồng. Từ các chương trình hỗ trợ của dự án đã làm diện mạo nông thôn nơi cửa biển không ngừng đổi mới, chất lượng cuộc sống của người dân ngày càng được nâng lên, số hộ khá, giàu ngày càng tăng, số hộ nghèo giảm còn 8,34% (năm 2012). Cũng từ sự hỗ trợ đó, nhận thức của bà con về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên VQG Xuân Thủy được nâng lên, góp phần khai thác và phát huy hiệu quả các chương trình hỗ trợ vào việc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
trên cửa Ba Lạt
Cùng với việc trồng và khai thác hiệu quả tài nguyên rừng ngập mặn tại vùng đệm để bảo vệ vững chắc VQG Xuân Thủy, các mô hình kinh tế tạo sinh kế bền vững cho người dân như mô hình trồng nấm được phổ biến đến cộng đồng dân cư nơi đây thay cho các phương cách làm ăn tự do như chăn thả gia súc trong vùng lõi gây hại rừng ngập mặn của VQG. Mô hình làm ăn mới phù hợp, đáp ứng kịp thời nhu cầu của cộng đồng nên đã nhanh chóng được nhân rộng. CLB trồng nấm VQG Xuân Thuỷ tập hợp những hộ trồng nấm các xã Giao Thiện, Giao An, Giao Hương. Ngoài mô hình trồng nấm, còn có mô hình nuôi ong lấy mật với sự hỗ trợ của dự án WAP - VQG Xuân Thuỷ; các mô hình kinh tế VAC, mô hình du lịch cộng đồng là những sinh kế hiệu quả giúp cộng đồng phát triển hài hoà với thiên nhiên.

Trong hơn 10 năm (2003-2013) tại VQG Xuân Thủy, nhiều chương trình, dự án đã được đầu tư cơ sở hạ tầng, từng bước được xây dựng và hoàn thiện, nhiều sinh kế mới bền vững giúp bộ mặt nông thôn tại các xã vùng đệm có những bước phát triển vượt bậc. Các loài chim di cư đang về VQG Xuân Thủy. Một mùa xuân mới đang đến với nhân dân các khu dân cư vùng đệm của VQG, báo hiệu một năm với những tín hiệu tích cực trong phát triển kinh tế và khai thác tiềm năng du lịch của địa phương./.
 

Tác giả bài viết:  Văn Huỳnh (Báo Nam Định)

Các bạn đang xem bài viết: Cửa Ba Lạt Sông Hồng - Nơi con sông Hồng chảy về với biển được đăng trong chuyên mục: Danh lam thắng cảnh, khu du lịch của Du lịch S Việt Nam
QUÝ KHÁCH HÃY ĐÁNH GIÁ BÀI VIẾT NÀY:

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những bài viết mới hơn

Những bài viết cũ hơn

Hỗ trợ qua zalo
Tìm tour du lịch Việt Nam
« tháng 06/2019 »
T2 T3 T4 T5 T6 T7 CN
27282930310102
03040506070809
10111213141516
17181920212223
24252627282930
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây